معرفی گیاه دارویی گل محمدی
معرفی گیاه گل محمدی:
نام علمی : Rosa damascene
خانواده: گلسرخیان (Rosaceae)
نامهای دیگر: گل پیامبر، گل سرخ عطری، گل عطری ، گل سوری، گلگلاب
نوع گیاه: درختچهای
نیازهای نور: آفتاب کامل
نیاز آبی: متوسط و منظم
دما: 15-20 درجه سانتیگراد
نیازهای خاک: رسی شني با زهکشی بالا
pH: خنثی (7-5/5)
ارتفاع: گاهی تا 2 متر
کاربرد: دارویی، خوراکی، آرایشی
گل محمدی گیاهی چندساله بیشتر بهصورت درختچهای بوده، دارای شاخههای گل دهنده تیغدار، استوانهای شکل، بدون شیار و دارای برگهای مرکب شانهای که دارای ۵-۳ برگچه متقابل دندانهدار میباشد. رگبرگهای پشت برگ مشخص، برگچه چرمی و بیضیشکل، نوکتیز به طول ۵-۳ سانتیمتر، و روی برگها صاف و سبز و پشت آنها سبز کمرنگ و دم برگهایش خزی و نمدی است و با کرکهای غدهای پوشیده شده و تا انتهای جام گل کشیده شده است.
گلها به شکل صورتی خوشرنگ با گلبرگهای صورتی مشابه و یکدست که در اوایل صبح شروع بهظاهر شدن مینمایند. میوه آن پس از ریزش گلبرگها گوشتی گرد و یا تخممرغی به طول ۵/۱ سانتیمتر که در داخل برجستگی کوزهای شکل زیر گلبرگها قرار دارند.
انواع گل محمدی
انواع گل محمدی ازنظر زمان گلدهی:
۱– گل محمدی بهاره:
دارای گلهای صورتیرنگ نیمه پرپر میباشد. این گروه درواقع بخش عمدهای از مزارع گل محمدی جهان بهخصوص در ایران را شامل میشود و همان گل محمدی معروف است که توسط کشاورزان مورد کشت و کار قرار میگیرد.
۲–گل محمدی پاییزه:
ا
کاشت، داشت و برداشت گل محمدی
- نحوه کاشت گل محمدی در گلدان
برای کاشت گیاه در گلدان، بهترین و مناسبترین روش ازدیاد، تکثیر از طریق قلمه زدن است. به این منظور قلمههای گرفتهشده را تا حدود 10-5/7 سانتيمتري خاک گلدان فروبرده، و خاک اطراف آن را با ملایمت فشار دهید.
- سپس گلدانها را آبیاری نموده، در مكان محفوظي قرار دهید.
- توصیه میشود روي گلدانها را با نايلون بیرنگی بپوشانید، طوري كه رطوبت اطراف گیاه بیشتر شود.
- قلمهها بايد مرتب آبياري شده و هرگز در مقابل نور مستقيم آفتاب قرار نگيرند.
- طي چند هفته قلمهها داراي ريشه شده و میتوانند به گلدانهای اصلی و داراي خاك مناسب منتقل گردند.
- بهتر است، شاخههای جوان بعد از دومين يا سومين برگشان قطع شوند تا بدين ترتيب امكان منشعب شدن شاخههای جديد گیاه فراهم آيد.
- توجه داشته باشید بعد از کاشت بايدبلافاصله آبياري انجام شود.
- کاشت گل محمدی در مزرعه
زمان کاشت: كشت میتواند در اواسط پاییز (بعد از خزان درختان) و یا در اواخر زمستان و قبل از بیدار شدن درختان صورت پذیرد.
فاصله کاشت: فاصله بین ردیفها درکشت آبی معمولاً 2 تا 3 متر و فاصله نهالها را 1 تا 2 متر در نظر میگیرند، ولی درکشت دیم فواصل با توجه به میزان بارندگی و شیب زمین انتخاب میگردد. حداقل حدود 3 × 2 و حداكثر 5 × 5 در نظر گرفته شود.
عمق کاشت: عمق كاشت و ابعاد گودالها با توجه به درجه حاصلخیزی خاك بهطور متوسط 1×1×1 متر در نظر گرفته شود. درون گودال را از کود حیوانی پوسیده به همراه خاک مزرعه پرکرده و نهالهای کاشته شده را بلافاصله آبیاری نمود.
داشت گل محمدی:
آبیاری: گل محمدی باید منظم انجام شود. گل محمدی را بهعنوان یکی از گیاهان مقاوم به شرایط کمآبی میشناسند. در کشتهای سنتی فاصله بین دو آبیاری 7 تا 20 روز متغیر است. کارشناسان توصیه میکنند که در دو سال اول استقرار گیاهان هر 12 تا 15 روز یکبار آبیاری انجام گیرد و پسازآن در سال سوم میتواند تعداد آبیاری را کاهش داد. اولین آبیاری از اسفند شروعشده و تا اواسط فصل پاییز ادامه پیدا میکند. حساسترین مرحله گل محمدی در برابر کمآبی در طول زمان گلدهی آنها است که در طول این مدت باید دوره آبیاری کاهش یابد و حداقل استرس آبی در این مرحله به وجود آید.
هرس: متأسفانه در بین کشاورزان و زارعین گل محمدی یک باور غلط رواج یافته که گل محمدی احتیاج چندانی به هرس نداشته و تنها باید اقدام به حذف شاخههای آلوده و یا بیمار این گیاه نمود. درصورتیکه هرس مناسب در این گیاه تضمینکننده محصول خوب و باکیفیت بالا است. در گیاهانی که هرس مناسب و سالانه در مورد آنها انجام میگیرند نفوذ نور بیشتر بوده و به این دلیل سطح فتوسنتزی این گیاهان بالا رفته و درنهایت محصولی باکیفیت بالاتر تولید میشود. بهعلاوه در اینگونه مزارع امکان عبور و مرور آسان نیز وجود داشته درصورتیکه در مزارعی که هرس در آنها انجام نمیشود علاوه بر کاهش کیفیت محصول به علت وجود پاجوشهای فراوان و در هم رفتن شاخهها برداشت محصول مشکلتر شده و تردد در این مزارع بسیار مشکل میشود. زمان انجام هرس در اقلیمهای مختلف متفاوت بوده اما عموماً بعد از رفع خطر سرمای زمستان و قبل از بیدار شدن جوانهها انجام میگردد. بر ساس تحقیقات انجامگرفته توصیه میشود که هرساله 15 سانتیمتر از سرشاخهها حذف شوند.
کود دهی: برای تغذیه گل محمدی در فصل رشد گیاه از کودهای ازت پایین و پتاسیم بالا استفاده کنید.
برداشت گل محمدی
برداشت ترجیحاً در ساعات اولیه صبح انجام میشود. برداشت گل محمدی از اردیبهشت شروع میشود و تا اوایل پاییز ادامه دارد.
فصل گلدهی بسته به شرایط آب و هوایی منطقه کشت، از اوایل اردیبهشت شروع و تا اوایل تیرماه ادامه دارد و گلها در ساعات اولیه صبح از قسمت زیرین تخمدان گیاه کنده شده و جمعآوری میشوند. گلهای محمدی که تازه جمعآوریشدهاند اگر درون کیسه و درون آب سرد قرار گیرند، بدون اینکه پژمرده شوند تا 3 روز میتوانند مقاومت کنند. گل نیمهباز بالاترین راندمان تولید را داراست.
یک نفر کارگر در هر روز میتواند 50 تا 70 کیلوگرم گل تازه برداشت کند. حداکثر گلدهی در فاصله زمانی 10 تا 20 ً روز از شروع آن است که اصطلاحاً به این زمان شور گلدهی میگویند.
چند توصیه در هنگام برداشت گل
- تا حد امکان سعی شود از دستکش استفاده گردد و به گلها کمتر آسیب وارد شود.
- گلها در کیسههایی که قبلاً حاوی کود یا مواد غذایی بوده، جمعآوری نشوند.
- گلها پس از جمعآوری در ساعات اولیه صبح بلافاصله به مراکز خرید فرستاده شوند. گلها حداکثر تا ساعت 10 صبح چیده شوند. جمعآوری گلها در زمانی که هنوز شبنم آن خشک نشده، باعث افزایش میزان اسانس در آنها میگردد. ازگلهایی که در عصر جمعآوری میشوند نصف گل هایی که ساعات ابتدایی روز به دست میآید اسانس به دست میآید.
تکثیر گل محمدی
گل محمدی را میتوان به روشهای مختلفی ازجمله ازدیاد از طریق پاجوش، خوابانیدن، پیوند زدن و قلمه زدن تکثیر کرد. در کشور ما دو روش قلمه زدن و استفاده از پاجوش رایج است. هر گیاه مادری گل محمدی بهطور متوسط 20 تا 60 عدد پاجوش تولید میکند. این پاجوشها بهسرعت رشد میکنند. از سال سوم و چهارم به بعد میتوان از هر گیاه پاجوش تهیه کرد.
6 دیدگاه در “معرفی گیاه دارویی گل محمدی”